Skip to content
Home » Hipertiroidizmi (Sëmundja Graves), shkaqet, mjekimi.

Hipertiroidizmi (Sëmundja Graves), shkaqet, mjekimi.

Lediana Dervishi, Studente Mjekësie

SËMUNDJA GRAVES

Sëmundja Graves është një çrregullim autoimun që shkakton hipertiroidizëm,ose tiroide tepër aktive.

Me këtë sëmundje sistemi imunitar sulmon tiroiden dhe bën që ajo të prodhojë më shumë hormone tiroidiene sesa i nevojitet trupit tuaj.

Tiroidja është një gjendër e vogël në formë fluture e vendosur në pjesën e përparme të qafës.

Hormonet e tiroides kontrollojnë mënyrën sesi trupi e perdor energjinë,rrjedhimisht ndikojnë pothuajse në cdo organ në trupin tuaj,madje edhe në mënyrën si rreh zemra.

Nëse nuk trajtohet mund të shkaktojë probleme serioze me zemrën,kockat,muskujt,ciklin menstrual dhe fertilitetin.

Gjatë shtatëzanisë,hipertiroidizmi i patjrajtuar mund të cojë në probleme shëndetësore për nënën dhe foshnjën.

Sëmundja e Graves mund të prekë gjithashtu sytë dhe lëkurën.

Kush është më i predispozuar për të patur sëmundjen Graves?

Sëmundja e Graves zakonisht prek njerëzit midis moshës 30 dhe 50 vjeç, por mund të ndodhë në çdo moshë.                                   Sëmundja është shtatë deri në tetë herë më e zakonshme tek gratë sesa tek burrat. 

Shanset e një personi për të zhvilluar sëmundjen e Graves rriten nëse anëtarët e tjerë të familjes e kanë këtë sëmundje. 

Njerëzit me çrregullime të tjera autoimune kanë më shumë gjasa të zhvillojnë sëmundjen e Graves sesa njerëzit pa këto çrregullime.                                                                                                                                 Kushtet që lidhen me sëmundjen e Graves përfshijnë: 

  • 1)Artriti reumatoid 
  • 2)Anemia pernicioze 
  • 3)Semundja Addison 
  • 4)Celiakia 
  • 5)Vitiligo 
  • 6)Diabeti tip 1

Çfarë e shkakton sëmundjen e Graves?

Studiuesit nuk janë të sigurt pse disa njerëz zhvillojnë çrregullime autoimune siç është sëmundja e Graves. Këto çrregullime ndoshta zhvillohen nga një kombinim i gjeneve dhe një shkaktues të jashtëm, siç është një virus. 

Me sëmundjen e Graves, sistemi imunitar prodhon një antitrup të quajtur imunoglobulinë stimuluese e tiroides (TSI) që ngjitet në qelizat e tiroides. 

TSI vepron si hormoni stimulues i tiroides (TSH), një hormon i prodhuar në gjëndrën e hipofizës që i tregon tiroides se sa hormon tiroide duhet të prodhojë. TSI bën që të prodhohen shumë hormone tiroide.

Simptomat e zakonshme:

Mund të keni simptoma të zakonshme të hipertiroidizmit si p.sh                                                                     

  • Rrahje të shpejta dhe të parregullta të zemrës 
  • Gusha 
  • Intoleranca ndaj nxehtësisë 
  • lëvizje të shpeshta të zorrëve ose diarre
  • probleme me gjumin 
  • humbje peshe

Rrallëherë, njerëzit me sëmundjen e Graves zhvillojnë një trashje të kuqërremtë të lëkurës në këmbë, një gjendje e quajtur myxedema pretibiale ose dermopatia e Graves. 

Ky problem i lëkurës është zakonisht pa dhimbje dhe i lehtë, por mund të jetë i dhimbshëm për disa. Gjithashtu mund të shkaktojë fryrje të syve, vizion të dyfishtë dhe ënjtje rreth syve                                                                                                 

Si e diagnostikojnë mjekët sëmundjen e Graves?

Një ose më shumë teste gjaku mund të konfirmojnë se keni hipertiroidizëm dhe mund të tregojnë sëmundjen e Graves si shkak.

Të dhëna të tjera që hipertiroidizmi shkaktohet nga sëmundja e Graves janë: 

  • një tiroide e zgjeruar 
  • një histori e anëtarëve të tjerë të familjes me probleme tiroide ose sëmundje autoimune

Nëse diagnoza është e pasigurt, mjeku mund të kërkojë teste të mëtejshme gjaku ose imazherie për të konfirmuar sëmundjen e Graves si shkaktar.

Një test gjaku mund të zbulojë TSI. 

Megjithatë, në rastet e lehta të sëmundjes së Graves, TSI mund të mos shfaqet në gjak. 

Hapi tjetër mund të jetë një nga dy testet imazherike që përdorin doza të vogla dhe të sigurta të jodit radioaktiv. 

Tiroidja mbledh jodin nga qarkullimi i gjakut dhe e përdor atë për të prodhuar hormone tiroide; do të mbledhë në të njëjtën mënyrë jod radioaktiv.

Testi i marrjes së jodit radioaktiv. 

Ky test mat sasinë e jodit që tiroidi mbledh nga qarkullimi i gjakut. Nëse tiroidja juaj grumbullon sasi të mëdha jodi, mund të keni sëmundjen e Graves.

Skanimi i tiroides. 

Ky skanim tregon se si dhe ku shpërndahet jodi në tiroide. Me sëmundjen e Graves, e gjithë tiroidja është e përfshirë, kështu që jodi shfaqet në të gjithë gjëndrën. Me shkaqe të tjera të hipertiroidizmit si nyjet – gunga të vogla në gjëndër – jodi shfaqet në një model tjetër.

Cilat janë opsionet e trajtimit për sëmundjen e Graves?

Ju keni tre opsione trajtimi: 

  1. ilaçe, 
  2. radioterapi 
  3. kirurgji të tiroides. 

Bazuar në faktorë të tillë si mosha, nëse jeni shtatzënë ose nëse jeni në kushte të tjera mjekësore, mjeku jmund të rekomandojë një trajtim specifik dhe mund t’ju ndihmojë të vendosni se cili është i duhuri për ju.

1-TERAPI ME JOD RADIOAKTIV

Për terapi me jod radioaktiv, ju merrni jod radioaktiv-131 (I-131) nga goja si kapsulë ose lëng. I-131, në një dozë më të lartë se doza e përdorur për testet imazherike, shkatërron ngadalë qelizat e gjëndrës tiroide që prodhojnë hormonin e tiroides. Doza e I-131 e përdorur zakonisht për terapinë me jod radiofonik nuk ndikon në indet e tjera të trupit. 

Kjo formë trajtimi është e kundraindikuar te gratë shtatzënë dhe nënat që ushqejnë fëmijët me gji.

Pothuajse të gjithë ata që marrin trajtim me jod radioaktiv më vonë zhvillojnë hipotiroidizëm, ose tiroide joaktive, sepse qelizat që prodhojnë hormone tiroide janë shkatërruar. 

Megjithatë, hipotiroidizmi është më i lehtë për t’u trajtuar dhe shkakton më pak probleme shëndetësore afatgjata sesa hipertiroidizmi. 

Njerëzit me hipotiroidizëm mund ta kontrollojnë plotësisht gjendjen me ilaçe të përditshme të hormoneve tiroide.

2-MEDIKAMENTE

Beta bllokuesit. Beta-bllokuesit nuk e ndalojnë tiroiden të prodhojë hormone, por mund të zvogëlojnë simptomat derisa trajtimet e tjera të hyjnë në fuqi. Këto ilaçe veprojnë shpejt për të lehtësuar shumë nga simptomat e hipertiroidizmit, si dridhjet, rrahjet e shpejta të zemrës dhe nervozizmin.

Barnat antitiroide. 

Terapia antitiroide është mënyra më e thjeshtë për trajtimin e hipertiroidizmit. Ilaçet antitiroide bëjnë që tiroidja juaj të prodhojë më pak hormone tiroide. 

Këto ilaçe zakonisht nuk ofrojnë një kurë të përhershme, por tek disa njerëz, efektet zgjasin një kohë të gjatë pasi ndalojnë marrjen e ilaçit. Mjekët përdorin më shpesh ilaçin antitiroid methimazole NIH lidhjen e jashtme.

Mjekët zakonisht i trajtojnë gratë shtatzëna dhe ato në gji me ilaçe antitiroide, pasi ky trajtim mund të jetë më i sigurt për fëmijën sesa trajtimet e tjera. 

Mjekët përdorin lidhjen e jashtme të propylthiouracil NIH më shpesh sesa methimazole gjatë 3 muajve të parë të shtatzënisë, sepse methimazoli mund të dëmtojë fetusin, megjithëse kjo ndodh rrallë. Gjithashtu rrallë, propylthiouracil mund të ndikojë në fetus, por çdo efekt është më pak i dëmshëm sesa të kesh hipertiroidizëm të pakontrolluar gjatë shtatzënisë.

Pasi të fillojë trajtimi me ilaçe antitiroide, nivelet e hormoneve tiroide mund të mos lëvizin në kufirin normal për disa javë ose muaj. Koha mesatare totale e trajtimit është rreth 12 deri në 18 muaj, por trajtimi mund të vazhdojë për shumë vite te njerëzit që nuk duan radiojod ose kirurgji për të trajtuar sëmundjen e tyre Graves.

Ilaçet antitiroide mund të shkaktojnë efekte anësore te disa njerëz, duke përfshirë:   -reaksione alergjike si skuqje dhe kruajtje -një rënie në numrin e leukociteve në gjak, gjë që mund të ulë rezistencën ndaj infeksionit 

-dështimi i mëlçisë, në raste të rralla

Telefononi menjëherë mjekun nëse keni ndonjë nga simptomat e mëposhtme: 

  • ethe 
  • dhimbje të fytit 
  • lodhje
  • dobësi 
  • dhimbje në bark 
  • humbje e oreksit 
  • skuqje të lëkurës 
  • zverdhja e lëkurës ose e të bardhës së syve, e quajtur verdhëz 
  • dhimbje të vazhdueshme të fytit 

3-KIRUGJIA

Ndonjëherë mjekët përdorin kirurgji për të trajtuar njerëzit me struma të mëdha, ose gratë shtatzëna që janë alergjike ose kanë efekte anësore nga ilaçet antitiroide. Para operacionit, mjeku do të përshkruajë ilaçe antitiroide për të sjellë nivelet e hormoneve të tiroides në kufirin normal. Ky trajtim parandalon një gjendje të quajtur stuhi tiroide – një përkeqësim i papritur dhe i rëndë i simptomave.

Pas operacionit për heqjen e tiroides, do të zhvillohet hipotiroidizëm dhe duhen marr ilaçe të hormoneve tiroide çdo ditë për gjithë jetën.

Çfarë është oftalmopatia e Graves (GO)?

GO është një gjendje që ndodh kur sistemi imunitar sulmon muskujt dhe indet e tjera rreth syve. 

Simptomat

Kjo gjendje e syrit zakonisht zgjat 1 deri në 2 vjet dhe shpesh përmirësohet vetë.

  • sy të thatë, të ashpër dhe të irrituar -qepallat e fryra ose të tërhequra           
  • vizion i dyfishtë 
  • ndjeshmëri ndaj dritës 
  • presion ose dhimbje në sy

Mjekimi

Pikat e syve mund të lehtësojnë sytë e thatë, të ashpër dhe të irrituar 

– më e zakonshme nga simptomat më të buta. 

Syzet e diellit mund të ndihmojnë me ndjeshmërinë ndaj dritës. 

Lentet speciale të syzeve mund të ndihmojnë në reduktimin e shikimit të dyfishtë. 

Nëse keni qepalla të fryra, mjeku juaj mund t’ju këshillojë të flini me kokën të ngritur për të reduktuar ënjtjen. 

Mjeku mund të rekomandojë kirurgji për të përmirësuar fryrjen e syve dhe për të korrigjuar ndryshimet e shikimit të shkaktuara nga presioni në nervin optik.

Cfare duhet shmangur nga dieta në sëmundjen e Graves?

Njerëzit me sëmundjen e Graves mund të jenë të ndjeshëm ndaj efekteve anësore të dëmshme nga jodi. 

Ngrënia e ushqimeve që përmbajnë sasi të mëdha të jodit mund të përkeqësojë hipertiroidizmin. Marrja e suplementeve të jodit ka të njëjtin efekt.

Flisni me mjekun tuaj se cilat ushqime duhet të kufizoni ose shmangni dhe njoftoni nëse merrni suplemente jodi. Gjithashtu, ndani informacione për çdo shurup ose multivitaminë që merrni, sepse ato mund të përmbajnë jod.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Permbajtja e Farmaceutika.org eshte e mbrojtur. Ju lutem na kontaktoni nese ju duhet informacion shtese.